Artikel voor TNO Magazine: Ranking the cities
TNO Magazine is het maandblad voor relaties van TNO. Mario van Vliet schreef voor TNO Magazine een artikel over de Randstadmonitor.
Ranking the cities
De Randstad is het belangrijkste grootstedelijke gebied van Nederland. Deze polycentrische ‘stad’ bevat onder meer de grootste haven van Europa en de nationale luchthaven van Nederland. Niet vreemd dus dat overheden willen weten hoe dit gebied scoort ten opzichte van andere Europese gebieden. Daarvoor ontwikkelde TNO de Randstad Monitor.
De Randstad Monitor is een jaarlijks rapport waarin de twintig grootste Europese steden met elkaar worden vergeleken. Die steden bevatten in de vergelijking van TNO zowel de stedelijke kernen als hun ommeland. Sommige steden, zoals de Vlaamse Ruit (de driehoek Brussel-Antwerpen-Gent) en het Ruhrgebied (in Nordrhein-Westfalen), zijn polycentrisch: de stad is niet gegroeid uit een enkele kern maar is een lappendeken van onderling verschillende steden. De Randstad – waarnaar de monitor is genoemd – is eveneens een polycentrisch gebied tussen en rond de steden Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam.
Van al deze Europese gebieden verzamelt TNO data op het gebied van economische prestaties, bevolking, ruimtelijke ontwikkeling en kwaliteit van de leefomgeving. Bronnen zijn onder meer Eurostat, de OECD en het Nederlandse CBS. Deze bronnen leveren een schat aan gegevens over bijvoorbeeld de bevolkingsontwikkeling, het inkomen per hoofd van de bevolking, de arbeidsproductiviteit of de werkgelegenheid. Per indicator stelt TNO een Top 20 samen. Zo wordt de Randstad Holland de internationale maat genomen. Welk gebied heeft de meeste aantrekkingskracht op toeristen en buitenlandse bedrijven? In welke regio is de werkloosheid het hoogst, of waar is de hoogste concentratie fijnstof gemeten?
Ontwikkelen van nieuw beleid
TNO stelt de monitor samen op verzoek van de provincie Utrecht en het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Zij gebruiken de resultaten voor het ontwikkelen van beleid. De Randstad Monitor bestaat inmiddels zes jaar en heeft data over de periode 1995-2008. Zo zijn dus ontwikkelingen in kaart te brengen. Een veel gehoorde ambitie is dat de Randstad bij de Europese Top 5 hoort. Eén van de meest opvallende ontwikkelingen in de Randstad Monitor is dat de Randstad op steeds meer aspecten buiten de Top 5 valt, bijvoorbeeld als het gaat om de aantrekkingskracht op toeristen en buitenlandse bedrijven. Minstens zo opvallend is dat de werkloosheid in de Randstad tot op heden nauwelijks steeg door de kredietcrisis. De traditionele voortrekkersrol van het noordelijk deel van de Randstad (Amsterdam en Utrecht) lijkt uitgewerkt; de noordelijke Randstad zakt qua groei terug naar het Nederlands gemiddelde. Het algemene Europese beeld dat uit de Randstad Monitor rijst, is dat van een langzaam afzakkende subtopper.
Betrouwbare schatting
De Randstad Monitor bevat data uit een groot aantal verschillende onderzoeken en bronnen. Dat betekent dat TNO een methode moest ontwikkelen om data op laag-ruimtelijk niveau met elkaar te vergelijken. Voor jaren dat over sommige onderwerpen geen data beschikbaar zijn maakt TNO schattingen.
Dat de methode van TNO werkt, blijkt uit het feit dat de OECD en de Europese Commissie TNO met enige regelmaat vragen de gevolgde methoden voor dataverzameling toe te passen voor andere thema's, zoals sectorontwikkeling of cohesiebeleid.
